ਧੰਨ ਧੰਨ ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਭ ਕੰਵਲ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (ਮਜ਼ਾਰਾ ਦੇ) ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ 1862 ਈਸਵੀ ਵਿੱਚ
ਪਿਤਾ ਮੰਗਲ ਦਾਸ ਅਤੇ ਮਾਤਾ ਸਾਹਿਬ ਦੇਵੀ ਜੀ ਦੇ ਘਰ ਬੱਲੋਵਾਲ (ਨਵਾਂਸ਼ਹਿਰ) ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖ ਅਸਥਾਨ
ਗੁਰਦੁਆਰਾ ਨਾਭ ਕੰਵਲ (ਨੌਆਬਾਦ) ਮਜ਼ਾਰਾ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ (ਜ਼ਿਲ੍ਹਾ ਸ਼ਹੀਦ ਭਗਤ ਸਿੰਘ ਨਗਰ) ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਹਰ ਸਾਲ ਭਾਦਰੋ
ਮਾਸੀਆ ਦੇ ਮੌਕੇ 'ਤੇ ਸਾਲਾਨਾ ਬਰਸੀ ਮਨਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਸ਼੍ਰੀ ਨਾਭ ਕੰਵਲ ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ (ਮਜ਼ਾਰਾ) ਦਾ ਇਤਿਹਾਸ:
ਸ਼ੁਰੂਆਤੀ ਜੀਵਨ: ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜੱਦੀ ਪਿੰਡ ਮੰਨਣਹਾਨਾ (ਹੁਸ਼ਿਆਰਪੁਰ) ਸੀ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਜਨਮ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਨਕੇ ਪਿੰਡ ਬੱਲੋਵਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਛੋਟੀ ਉਮਰ ਤੋਂ ਹੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਪਰਮ ਪੁਰਖ ਦੀ ਭਗਤੀ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।
ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਮਜ਼ਾਰਾ ਸਥਾਨ: ਰਾਜਾ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਨੇ ਮਜ਼ਾਰਾ ਪਿੰਡ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਗੰਭੀਰ ਧਿਆਨ ਅਤੇ ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਬਿਤਾਇਆ।
ਇਸ ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਨੌ-ਆਬਾਦ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਇੱਕ ਉੱਚਾ ਅਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਟਿੱਲਾ ਸੀ।
ਨਾਭ ਕੰਵਲ ਨਾਮ ਦੀ ਮਹੱਤਤਾ: ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ 'ਨਾਭ ਕੰਵਲ' ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਕਿਉਂਕਿ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਅਧਿਆਤਮਿਕਤਾ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ ਵਾਂਗ ਸ਼ੁੱਧ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਸੀ।
ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ: ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਿਆਰ, ਸ਼ਰਧਾ, ਨਿਰਸਵਾਰਥ ਸੇਵਾ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਤਾ ਦੀ ਸੇਵਾ ਦਾ ਸੰਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸ਼੍ਰੀ ਗੁਰੂ ਗ੍ਰੰਥ ਸਾਹਿਬ ਜੀ ਦੀਆਂ
ਸਿੱਖਿਆਵਾਂ ਅਤੇ ਸਿੱਖ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨ ਲਈ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਕੀਤਾ।